12.08.2026 13:15
Обновено во 13:09

Паноптикум

Сите портали
Паноптикум денес 13:00 Свет

IBM 5150 – компјутерот што не го измисли PC-то, но го претвори во светски стандард

На 12 август 1981 година IBM претстави компјутер со само 16 килобајти RAM, без дискетна единица во основната верзија и цена од 1.565 долари. Не беше првиот персонален компјутер. Но IBM 5150 направи нешто многу поважно - помогна една архитектура да…

Паноптикум денес 12:00 Свет

На 12 август 1945 започна приказната на Македонското лекарско друштво

На 12 август 1945 година, во земја што штотуку излегла од војната, лекарите во Македонија се собрале на општолекарска конференција и го формирале Македонското лекарско друштво. Тогаш во цела Македонија имало само 123 лекари и стоматолози и 96…

Паноптикум денес 11:00 Економија

Затемнувањето на Сонцето денес носи 9 минути сенка кај нас и туристичка треска во Шпанија и Исланд

Вечерва во Македонија ќе имаме само неколку минути да го забележиме „залакот“ на Месечината од Сонцето. Во Шпанија и Исланд истиот небесен миг веќе полни хотели, бродови и туристички аранжмани со цени од кои се врти глава. Небото е бесплатно.…

Паноптикум денес 10:00 Свет

Зошто телото бара солено во лето и кога тоа не е добра идеја

Во лето телото понекогаш навистина бара солено - но тоа не значи дека му треба чипс како терапија. 🧂 Со потта губиме течности и електролити, но премногу сол е ризик за притисок, срце и бубрези. Како да ја најдеме мерката меѓу жед, потење и…

Паноптикум денес 09:00 Економија

Забавата од 11 август 1973 во Бронкс што светот денес ја слави како роденден на хип-хопот

На 11 август 1973 година Синди Кембел организирала мала забава во рекреативната сала на зградата во која живеела во Бронкс. Сакала да собере пари за нова облека пред почетокот на училиштето. Музиката ја пуштал нејзиниот 18-годишен брат - DJ Kool…

Паноптикум денес 08:00 Свет

Се случи на денешен ден – 12 август: Крушево, македонските лекари, „Ехо 1“ и раѓањето на IBM PC

На 12 август Крушевската Република се соочила со големата османлиска офанзива, а четири децении подоцна било основано организираното лекарско здружување во Македонија. Истиот датум ги носи „Ехо 1“, првиот самостоен лет на „Ентерпрајз“ и компјутерот…

Паноптикум денес 07:00 Свет

Православен верски календар за 12.08.2026 – Светите апостоли Сила, Силуан, Крискент, Епенет и Андроник

Денес ги празнуваме апостолите Сила, Силуан, Крискент, Епенет и Андроник - луѓе преку кои христијанската порака патувала од Ерусалим кон Македонија и Европа. Свети Сила со апостол Павле поминал низ Македонија, а Силуан црковното предание го памети…

Паноптикум денес 06:00 Култура

Кога идентитетот станува бројка: Македонците во Австралија пред тест на видливоста

Пописот не создава идентитет. Само покажува колку од него сме успеале да зачуваме. За Македонците во Австралија, бројката значи и јазик, културна меморија и институционална видливост. 🇲🇰 The post Кога идентитетот станува бројка:…

Паноптикум денес 05:00 Свет

Бдението почнува кога човекот ќе престане да живее по автоматизам

Може да не спиеме цела ноќ, а сепак да не бидеме будни. Понекогаш најдлабокиот сон се случува среде ден. Бдението почнува таму каде што престануваме само да минуваме низ животот и конечно почнуваме да го гледаме. 👁️ The post Бдението…

Паноптикум денес 04:00 Култура

Од Баба Деспина до денешната камера: „Ткајачи на филм“ го обликува 47. „Браќа Манаки“

Годинашниот визуелен концепт намерно ја отвора и подолгата линија на македонската филмска историја. Почетната слика е Баба Деспина, запаметена во раните подвижни снимки на браќата Манаки, а следната голема точка е „Фросина“. Во 2027. година ќе се…

Паноптикум денес 03:00 Економија

Зрелоста не доаѓа со годините, туку со она што ќе го разбереме од нив

FACEBOOK EXCERPT Годините кажуваат колку долго сме живееле. Не кажуваат колку сме разбрале. Некој созрева рано, некој доцна, а некој цел живот ги повторува истите битки. Можеби вистинската зрелост почнува кога повеќе немаме потреба постојано да…

Паноптикум денес 02:00 Свет

Странците го држат македонскиот туризам над вода – јуни е силен, но полугодието е во минус

Во јуни Македонија ја посетиле 113.436 туристи, а повеќе од три четвртини биле странци. Сепак, првото полугодие завршува со пад и кај туристите и кај ноќевањата. Да донесеш турист е успех. Да му дадеш причина да остане е вистински туризам. 🌍…

Паноптикум денес 01:00 Економија

Лична суперинтелигенција за сите – визијата на Закерберг и новата битка за моќта на AI

Марк Закерберг сака секој човек да има сопствена суперинтелигенција - лична, достапна и што е можно поотворена. Но ако AI е наш, а инфраструктурата останува во рацете на неколку компании, кој навистина ја има моќта? 🧠 Новата AI битка не е…

Паноптикум вчера 23:59 Балкан

Европа ја сака стоката, но го ограничува возачот: правилото 90/180 како балканска транспортна бариера

Камионот може да влезе во Европа. Возачот мора да ги брои деновите како да е турист. ЕУ веќе призна дека правилото 90/180 не одговара на професии што живеат од прекугранично движење. 🚛 Прашањето повеќе не е дали постои проблем - туку зошто…

Паноптикум вчера 23:00 Спорт

Со ладна глава – кога емоцијата сака да одлучи наместо нас

Најопасните одлуки понекогаш ги носиме во оние неколку минути кога сме најсигурни дека мора веднаш да реагираме. Гневот бара одговор. Повредената суета бара победа. Разумот бара само малку време. 🧠 Не секоја прва реакција заслужува да стане…

Паноптикум вчера 22:00 Вести

Кој ја гради иднината ако младите не се во собата?

Младите постојано ги нарекуваме „иднината“. Но колку од сегашноста навистина им даваме? Ако не учествуваат таму каде што денес се носат одлуките, утре само ќе ги наследат последиците. 🧭 Иднината не се чека. Таа се гради - заедно. The post…

Паноптикум вчера 21:00 Свет

Нијагарините Водопади – кога природата е погласна од човекот

Нијагара не е место што едноставно се гледа. Таа се слуша, се чувствува и ја менува мерката со која го гледаме светот. Пред толкава сила човекот прво се восхитува - а дури потоа се обидува да ја измери, искористи и фотографира. 🌊 The post…

Паноптикум вчера 20:00 Свет

Хеди Ламар – холивудската ѕвезда која во 1942 година патентирала идеја пред своето време

Во 1942 година светот ја знаел како една од најубавите жени во Холивуд. Но на 11 август истата година Хеди Ламар добила американски патент за нешто сосема друго - „таен комуникациски систем“ во кој предавателот и приемникот истовремено скокале меѓу…

Паноптикум вчера 19:00 Економија

Одговорност пред независност

Независноста звучи убаво додека не дојде сметката за сопствениот избор. Слободата почнува дури тогаш кога исчезнуваат изговорите и останува едно: „Јас одговарам за она што ќе го направам.“ 🧭 The post Одговорност пред независност appeared…

Паноптикум вчера 18:00 Вести

Како утрото да не се претвора во трка со време

Утринскиот хаос ретко почнува наутро. Најчесто е оставен од претходната вечер: неподготвен ранец, неизбрана облека, непроверен календар, празна кујна, доцно легнување и премногу мали одлуки во последните пет минути. 🏡 Мирното утро не е…

Паноптикум вчера 17:00 Свет

Творечката препознатливост почнува таму каде што завршува имитацијата

Вистински препознатливиот автор не мора да го потпише секое дело. Неговиот поглед веќе е внатре во него. Оригиналноста не е желба да бидеш различен - туку способност да останеш свој додека целиот свет ти нуди готови модели. ✍️ The post…

Паноптикум вчера 16:00 Вести

Итар Пејо, попот и алвата: кога итроста ја разоткрива малата човечка алчност

Приказната за Итар Пејо, попот и алвата е повеќе од народна шега. Таа е мала парабола за лагата, авторитетот и итроста што ја доведува измамата до нејзиниот логичен и смешен крај. The post Итар Пејо, попот и алвата: кога итроста ја разоткрива малата…

Паноптикум вчера 15:11 Култура

Ретко издание на „Бели мугри“ од Кочо Рацин од 1945 година бесплатно во е-библиотеката на Паноптикум

Реткото издание на „Бели мугри“ од Кочо Рацин од 1945 година е бесплатно достапно во Е-библиотеката на Паноптикум. The post Ретко издание на „Бели мугри“ од Кочо Рацин од 1945 година бесплатно во е-библиотеката на Паноптикум appeared first on…

Паноптикум вчера 15:00 Свет

Како да се заштитат старите лица во топлотен бран

Топлотниот бран е најопасен за оние што најмалку бараат помош. Старите лица не секогаш чувствуваат жед, не секогаш кажуваат дека им е лошо и често живеат во прегреани домови. 🌡️ Еден повик, една проверка, чаша вода и ладна соба можат…

Паноптикум вчера 14:00 Спорт

Пливањето како најнежен летен тренинг за тело и психа

Пливањето е нежно, но не е слабо. 🏊 Водата го намалува ударот врз зглобовите, а телото сепак работи. Плус, ритамот на движење и дишење може да биде вистинско летно смирување за психата. Најдобриот тренинг понекогаш е оној по кој телото вели:…

Паноптикум вчера 13:00 Свет

Македонецот Николчо Панов меѓу глобалните визионерски лидери за 2026

Македонско име во меѓународен избор за луѓето што ја обликуваат технологијата во 2026 година. Николчо Панов повеќе од две децении работи во сајбер-безбедноста, а денес зад неговото име стојат SecuraTrack, Cyber Skills Builder и искуство со некои од…

Паноптикум вчера 12:00 Спорт

Бејб Рут и ударот број 500 – денот кога бејзболот доби граница што дотогаш не постоеше

На 11 август 1929 година Бејб Рут излегол на теренот во Кливленд со 499 хоум-рани зад себе. Во своето прво појавување на палката ја испратил топката преку оградата и станал првиот бејзбол играч во историјата со 500 хоум-рани. Топката завршила на…

Паноптикум вчера 11:24 Свет

Колумбија по земјотресот од 7,4: 164 загинати, спасувачите сè уште бараат живи под урнатините

Западна Колумбија се разбуди меѓу урнатини, оштетени болници и луѓе што сè уште се водат како исчезнати. Најмалку 164 животи се изгубени, но под бетонските плочи спасувачите сè уште слушаат, копаат и се надеваат. 🌍 Ова не е само приказна за…

Паноптикум вчера 11:00 Свет

На 11 август 1999 година среде денот Европа застана да го гледа Сонцето како исчезнува

На 11 август 1999 година милиони луѓе низ Европа погледнаа кон небото. Од Атлантикот до Индија се движеше сенката на Месечината, а во Романија Сонцето целосно исчезна цели 2 минути и 23 секунди. Македонија беше надвор од зоната на целосноста, но во…

Паноптикум вчера 10:00 Спорт

Политикантското бесрамие – кога се нема срам од сопствените зборови

Политичарот може да погреши. Опасноста почнува кога веќе не чувствува потреба ниту да објасни, ниту да се засрами. Најголемата победа на политикантството е кога ќе нè убеди дека чесноста е наивност. 🎭 The post Политикантското бесрамие…

Паноптикум вчера 09:30 Свет

Се случи на денешен ден – 11 август: Илинден, Хеди Ламар, хип-хопот и Живко Чинго

На 11 август светскиот печат пишувал за Илинден, Бејб Рут стигнал до голем спортски рекорд, а Хеди Ламар добила патент за идеја пред своето време. Истиот датум се смета за роденден на хип-хопот, а Македонија се сеќава на Живко Чинго. 🎧 Осум…

Паноптикум вчера 09:00 Свет

Западна Колумбија разурната од земјотрес од 7,4 – најмалку 82 загинати

Земјотрес од 7,4 ја погоди западна Колумбија, а бројот на загинатите продолжи да расте во текот на денот. Падна кула на познатата катедрала во Манизалес, десетици згради се урнати, а спасувачите сè уште пребаруваат под бетон и прашина. 🌎 Во…

Паноптикум вчера 08:00 Спорт

Стамениот чекор кон последната животна цел

Цел живот стигнуваме некаде. Кон успех, сигурност, признание, мир. А што останува кога веќе нема кому што да се докажуваме? Можеби најголемата цел е да стигнеме до крајот без по пат да се изгубиме себеси. 🧭 Стаменоста не е да не паднеш. Таа…

Паноптикум вчера 06:30 Свет

Православен верски календар за 11.08.2026 – Пренесување на моштите на Свети Климент Охридски, Свети Калиник и Света Серафима

Денес календарот повторно нè враќа на Плаошник - кон пренесувањето на моштите на Свети Климент Охридски и местото каде што неговото дело останало живо. Ги празнуваме и Светиот маченик Калиник и Светата маченичка Серафима. Паметењето има вредност…

Паноптикум 10.08.2026 23:59 Економија

„Синтезис“ – кога традицијата не се чува под стакло, туку повторно се пушта да дише

Што се случува кога традицијата не ја затвораме во музеј, туку ѝ дозволуваме повторно да проговори? „Синтезис“ повеќе од три децении покажува дека македонската песна може да биде и древна и современа - без да се откаже од себеси. 🎶 The post…

Паноптикум 10.08.2026 23:00 Свет

„Последната роза на летото“ ја претвори „Света Софија“ во европска музичка средба

Во „Света Софија“ Европа овојпат не се објаснуваше со говори - се слушаше низ виолина, флејта и пијано. „Последната роза на летото“ ја претвори ЕУ-вечерта на „Охридско лето“ во средба на музички традиции, простор и жива култура. 🎻 The post…

Паноптикум 10.08.2026 22:00 Свет

Срамот – последната граница меѓу човекот и бесрамноста

Од што навистина треба да се срамиме - и кој одлучува за тоа? Понекогаш срамот е туѓа казна. Понекогаш е последниот глас на сопствената совест. Најопасен можеби не е човекот што црвенее, туку оној што одамна престанал да има причина да поцрвени.…

Паноптикум 10.08.2026 21:00 Свет

Водата во Гостивар и битката за одговорност: кој знаел, кога знаел и што презел?

Кој знаел дека водата во Гостивар е ризична - и кога го знаел тоа? Партиите се обвинуваат меѓусебно, но документите треба да покажат кој добивал информации и кој бил должен да реагира. 💧 Во оваа приказна датумите се поважни од…

Паноптикум 10.08.2026 20:00 Вести

Пример за углед – кои особини создаваат вистински авторитет?

Угледот не произлегува од функција, популарност или статус. Тој се создава преку повторливи постапки и доследност. Прашањето не е кој е највидлив, туку кој навистина заслужува почит. 🔎 Есеј за карактерот, одговорноста и критериумите според…

Паноптикум 10.08.2026 19:00 Скопје

Зоки Панкер, човекот што ја чуваше другата страна на Скопје

Имаше места во Скопје каде што не мораше да бидеш важен за да бидеш прифатен. Зад едно од нив стоеше Зоки Панкер. Тој не чуваше само шанк - ја чуваше другата страна на градот. 🖤 The post Зоки Панкер, човекот што ја чуваше другата страна на…

Паноптикум 10.08.2026 18:00 Технологија

Етна, Фуего и Сакураџима еруптираат во ист период – дали Земјата навистина „врие“?

Етна исфрли пепел до 7 километри над Сицилија. Фуего во Гватемала создаде пирокластични текови и натера околу 1.700 луѓе да ги напуштат домовите. Во Јапонија, Сакураџима за нешто повеќе од една недела имаше десетици еруптивни настани. 🌋 Три…

Паноптикум 10.08.2026 17:00 Спорт

Кога на државна прослава ќе се појават 12 зраци, проблемот не е само во дизајнот

12 наместо 8 зраци - и една прослава на независноста се претвори во спор за нешто многу поголемо од сценографија. Уметничката слобода е важна. Но кога државниот симбол влегува на официјална сцена, некој мора да ја знае границата. 🇲🇰…

Паноптикум 10.08.2026 16:00 Спорт

На Пантелејмон штрковите си заминуваат – старото македонско верување зад кое стои патување до Африка

Според старото македонско верување, на Св. Пантелејмон штрковите почнуваат да си заминуваат. И интересно е што народниот календар речиси совршено се совпаѓа со науката: токму во август започнува големата есенска миграција на белите штркови кон…

Паноптикум 09.08.2026 22:13 Економија

Одеса, Харков и Белгород под удари – воздушната војна се шири далеку од фронтот

Одеса, Харков и Белгород во иста ноќ под ракети и дронови. Првичните бројки веќе се сменија - билансот на жртвите е потежок. Пет загинати во Белгород, три во Харков, околу 12 повредени во Одеса - а нападите продолжија и во текот на денот.…

Паноптикум 09.08.2026 22:44 Економија

Диме Поповски – гласот што ја бранеше мерата во македонската песна

Диме Поповски можеше да продолжи да пее. Наместо тоа, во еден момент избра да се повлече. Неговиот глас остана како потсетник дека песната не се освојува со врева, туку со мера. 🎙️ Портрет на еден пејач кој знаеше дека и молкот може…

Паноптикум 10.08.2026 08:45 Економија

Денес ги празнуваме Светите апостоли Прохор, Никанор, Тимон и Пармен – православен верски календар за 10 август 2026

Денес православната црква ги спомнува Светите апостоли и ѓакони Прохор, Никанор, Тимон и Пармен - луѓе чија вера се претворила во служба. Четири имиња од раната Црква и една порака што не старее: духовниот живот се препознава и по она што го правиме…

Паноптикум 10.08.2026 08:48 Економија

Од Магелан и Лувр до Јордан Пиперката и Букурешкиот договор – се случи на денешен ден – 10 август

На 10 август започнало патување што ќе го заобиколи светот, Лувр ги отворил вратите за јавноста, а Балканот добил нови граници. Во македонската меморија датумот го носи и името на Јордан Пиперката. Еден датум - седум настани што покажуваат колку…

Паноптикум 10.08.2026 09:02 Економија

Денес во Културниот агрегатор на Паноптикум: два македонски филма, две бесплатни проекции

Два македонски филма, две адреси и слободен влез. Денес Скопје има филмски избор што вреди да се забележи. Во 19:00 - Cineplexx. Во 20:00 - „Другарче“. 🎬 Културниот агрегатор е тука токму за да не дознаеме утре што сме можеле да видиме…

Паноптикум 10.08.2026 11:30 Економија

На 29 август Охридското Езеро станува балканска арена за маратонско пливање

Охридското Езеро повторно ќе биде натпреварувачка патека, а не само летна разгледница. На 29 август во Охрид доаѓа Балканското првенство во маратонско пливање. Три дистанци - 2,5, 5 и 10 километри. Почетокот е во 11:00 часот кај Малото пристаниште.…

Паноптикум 10.08.2026 10:33 Економија

Во Охрид е пронајдена временска машина!

Охрид, Охридски времеплов, вештачка интелигенција, виртуелна реалност, дигитален музеј, културно наследство The post Во Охрид е пронајдена временска машина! appeared first on Panoptikum.mk .

Паноптикум 10.08.2026 12:28 Економија

Панко Брашнаров – човекот меѓу двата Илиндена и Голи Оток

Панко Брашнаров го отвори Првото заседание на АСНОМ во мигот кога македонската државност добиваше институционална форма. Неколку години подоцна, системот на кој му припаѓаше го испрати на Голи Оток. Историја што не дозволува лесни херои и лесни…

Паноптикум 10.08.2026 12:30 Економија

Од 2027 батеријата на телефонот во ЕУ ќе мора полесно да се менува – но промената веќе почна

Телефон што работи добро не треба да стане отпад само затоа што батеријата ослабела. Од 2027 Европа дополнително ги менува правилата на игра - а промените за трајноста на смартфоните веќе почнаа. 🔋 Поентата не е да се вратиме на телефоните…

Паноптикум 10.08.2026 12:55 Економија

Маратонското пливање почнува таму каде што брегот исчезнува

Нема ѕид од кој ќе се одбиеш. Нема линија на дното. Понекогаш со часови нема ни брег што можеш јасно да го видиш. Од светските великани до Нико Нестор, Атина Бојаџи, Томи Стефановски и Евгениј Поп Ацев - маратонското пливање има и голема македонска…

Паноптикум 10.08.2026 13:13 Економија

Горивата од полноќ значително поевтинуваат: дизелот за 8, бензините за 4 денари

Од полноќ следува едно од позначителните намалувања на цените на горивата во последниот период - дизелот паѓа за 8, а бензините за 4 денари. Резервоар од 50 литри дизел ќе чини околу 400 денари помалку од досега. ⛽ Добра вест за возачите - и…

Паноптикум 10.08.2026 13:30 Економија

Ладна вода, млак туш или клима: што навистина го разладува телото

Ледена вода, млак туш или клима - што навистина го лади телото? ❄️ Во топлотен бран не е важно само што ни е пријатно, туку што му помага на организмот да ја намали топлината без дополнителен стрес. Разладувањето не е еден трик. Тоа е…

Паноптикум 10.08.2026 13:42 Економија

Творечкиот континуитет и доследноста – како се гради вистински авторски опус

Талентот може да го отвори патот. Но ретко може сам да изгради опус. Вистинската доследност не значи постојано да го повторуваш истото, туку низ сите промени сè уште да се препознава кој зборува. ✍️ The post Творечкиот континуитет и…

Паноптикум 10.08.2026 14:00 Економија

Афогато – италијанскиот десерт во кој жешкото еспресо полека го топи сладоледот

Афогато има само две основни состојки - џелато и еспресо. И токму затоа нема каде да се скрие лошиот вкус. ☕🍨 Името на италијански значи „удавен“: топката студено џелато се „дави“ во свежо, жешко еспресо. Најпознатата верзија денес се…

Паноптикум 10.08.2026 15:00 Економија

Ла Бокерија – местото во Барселона каде градот најдобро се запознава преку неговите вкусови

Ла Бокерија не е место во кое треба само да влезете, да фотографирате чаша со овошје и да продолжите по Ла Рамбла. Под нејзиниот метален покрив Барселона продава храна повеќе од осум века - свежа риба, jamón ibérico, маслинки, сирења, зеленчук,…

Паноптикум 09.08.2026 20:03 Спорт

Културата, туризмот и модерното земјоделство – три столба врз кои Македонија може да ја гради иднината

Македонија не мора од нула да измислува што ќе биде нејзината развојна предност. Голем дел од одговорот веќе е пред нас - во културата, земјата и просторот. Културата му дава идентитет. Земјоделството создава производ. Туризмот ги претвора во…

Паноптикум 09.08.2026 19:10 Балкан

Вучиќ ја брани „српската столица“, но Белград веќе ја чувствува цената на балансирањето

Вучиќ вели дека Србија има само една столица - српската. Посетата на Зеленски покажа колку луѓе веќе се обидуваат да ја поместат. Москва гледа сигнал кон Западот, Приштина реагира поради Косово, а Киев ја брани сопствената логика на територијален…

Паноптикум 09.08.2026 18:22 Свет

Кога музиката го намалува внатрешниот шум

Понекогаш не ни треба тишина. Ни треба звук што нема да бара ништо од нас. Релаксирачката музика не е жанр - таа е момент во кој умот конечно престанува да се натпреварува со светот. 🎧 The post Кога музиката го намалува внатрешниот шум…

Паноптикум 09.08.2026 18:08 Свет

Плитката вода не простува: еден скок може да остави трајни последици

Еден летен скок може да трае секунда. Последиците понекогаш остануваат цел живот. Лекарите предупредуваат: плитката и непроверена вода може да предизвика тешки повреди на вратот и ’рбетниот мозок. ⚠️ The post Плитката вода не простува:…

Паноптикум 09.08.2026 17:49 Технологија

Надградбата на цивилизацијата почнува кога ќе се сменат вредностите

Можеме да изградиме побрз, побогат и потехнолошки свет - а сепак да останеме заробени во старите мерила. Вистинската цивилизациска надградба почнува кога ќе решиме што навистина заслужува да биде вредно. 🧭 The post Надградбата на…

Паноптикум 09.08.2026 17:22 Свет

Г.г. Стефан ја прими Големата повелба на хуманизмот – 40 години монашки пат во знакот на Климент и Наум

Четириесет години по замонашувањето, г.г. Стефан во Охрид ја прими Големата повелба на хуманизмот. Од Свети Наум во 1986 до Свети Климент во 2026 - еден духовен круг и една порака што не треба да остане само во свечената сала. Хуманизмот почнува…

Паноптикум 09.08.2026 17:01 Свет

Човекот меѓу бучавата и тишината

Светот станува сè погласен, а човекот сè поретко останува сам со сопствената мисла. Можеби најважниот глас во нашиот живот се слуша дури кога другите ќе замолкнат. 🔇 Колку тишина ни е потребна за повторно да се чуеме себеси? The post Човекот…

Паноптикум 09.08.2026 16:41 Економија

Инфлацијата падна на 2,3%, но домашниот буџет не живее од просечна бројка

Инфлацијата во јули падна на 2,3%, а храната конечно поевтини. На хартија - добра вест. Но транспортот скокна 4,4% за само еден месец, а семејниот буџет не живее од просечна статистика. 💸 Вистинското прашање е едноставно: колку пари ви…

Паноптикум 09.08.2026 16:07 Свет

Непремолкот почнува таму каде што молкот веќе не е чесен

Не секој молк е мудрост. Некогаш е страв, некогаш удобност, а некогаш тивка согласност со она што знаеме дека не е во ред. Непремолкот започнува таму каде што совеста повеќе не ни дозволува да се правиме дека не сме виделе. 🔥 The post…

Паноптикум 09.08.2026 13:30 Свет

„Spider-Man“ го урна бокс-офисот и му испрати порака на Холивуд: публиката не се откажала од киното

„Spider-Man: Brand New Day“ за една недела стигна до половина милијарда долари само во САД и Канада, а глобално веќе се движи околу 1,1 милијарда. Киното наводно умира, стримингот наводно победи, а публиката наводно се умори од суперхерои. Можеби…

Паноптикум 08.08.2026 22:06 Економија

Afro Gitano на 7-инчен винил – македонскиот потпис во звукот меѓу Африка, Балканот и хип-хопот

Мала 7-инчна плоча, а зад неа музичка географија што оди од Македонија и Мали до британска независна етикета и европски фестивали. Afro Gitano на Тони Китановски, Баба Сисоко и DJ Goce покажува како локалниот звук станува светски без да се откаже од…

Паноптикум 08.08.2026 22:08 Економија

Невидливиот сообраќај над Земјата: како сателитите остануваат во орбита и што се случува кога ќе замолчат

Сателитите над нас патуваат со брзини што тешко можеме да ги замислиме - а сепак не „летаат“ во класична смисла. Тие постојано паѓаат кон Земјата. Што се случува кога ќе престанат да работат и ќе останат во орбитата како отпад? 🛰️ The…

Паноптикум 08.08.2026 22:29 Економија

Мајорка повторно на улица: масовниот туризам стана прашање на домување и право на простор

На Мајорка туристичкиот успех веќе не се мери само во пристигнувања и ноќевања. Жителите на Солер повторно излегоа на улица поради домувањето, сообраќајот и чувството дека островот ја губи сопствената мерка. Кога луѓето што живеат во туристичкиот…

Паноптикум 08.08.2026 22:55 Економија

Балаеарските Острови – рај што ја плаќа цената на сопствената убавина

Мајорка, Менорка, Ибица и Форментера се повеќе од туристички разгледници. Приказна за островите, нивното древно наследство и тенката граница меѓу туризмот, природата и животот на луѓето што остануваат кога сезоната ќе заврши. The post Балаеарските…

Паноптикум 08.08.2026 23:47 Економија

„Охридско лето“ меѓу вековите – од Нтоку и Полидори до „Готик Војсис“ и првото „Ох џез“

Од пијано и виолончело во „Света Софија“, преку гласови што носат музика стара со векови, до првото посебно џез-поглавје на фестивалот. „Охридско лето“ оваа недела не менува само изведувачи - менува музички светови. 🎶 The post „Охридско…

Паноптикум 09.08.2026 06:30 Економија

Православен верски календар за 09.08.2026 – празнуваме Свети Климент Охридски, Светите Седмочисленици и Свети Пантелејмон

Денес ги празнуваме Свети Климент Охридски, Светите Седмочисленици и Свети Пантелејмон - учителот, словото и лекарот што милоста ја претворил во служба. Во Македонија нивните патишта се среќаваат на Плаошник, каде што верата станала и школа и…

Паноптикум 09.08.2026 07:00 Економија

Се случи на денешен ден – 9 август: Свети Климент, Брашнаров, Нагасаки, Сингапур и „Медена земја“

На 9 август се среќаваат Свети Климент Охридски, Панко Брашнаров, Жан Пијаже и Џеси Овенс. Истиот датум ги носи Нагасаки, независноста на Сингапур и раѓањето на Тамара Котевска. 🎬 Осум кратки записи - од македонската писменост и државност до…

Паноптикум 09.08.2026 08:30 Економија

Што му се случува на телото кога цел ден сме во мокар костим за капење

Цел ден во мокар костим за капење? Звучи летно, но кожата не го сака тоа. 🩱 Топлина, влага, триење, хлор, сол и пот можат да донесат чешање, иритација, габични инфекции или осип. Втор сув костим е мала навика што многу помага. The post Што…

Паноптикум 09.08.2026 11:00 Економија

Македонија попладне влегува во црвено: што значи „многу висок“ пожарен ризик пред воопшто да се појави пламен

Македонија попладне влегува во црвено. Ова не е карта на активни пожари, туку карта на услови што можат брзо да создадат голем пожар. Кога FWI скока, опасноста почнува уште пред да се појави пламенот 🔥 Денешниот аларм на ЦУК не е за…

Паноптикум 09.08.2026 11:20 Економија

Замија или замиокулкас? Личат еден на друг, но се две сосема различни растенија

Замија или замиокулкас? 🌿 Не се две имиња за исто растение. Замиокулкасот е африканско цветно растение и е шампион за домови со помалку светлина. Вистинската замија е древен американски цикас што создава шишарки, сака многу повеќе светлина и…

Паноптикум 09.08.2026 11:40 Економија

Од Охрид почнува сцена долга 11 градови: 120 уметници ќе раскажат 35 години Македонија

Охрид денес не е само летна разгледница. Од него почнува патувачка сцена што сака јубилејот да го спушти меѓу луѓето. Прашањето не е само колку имиња ќе има на сцената, туку дали културата конечно ќе излезе од центарот и ќе стане заедничко…

Паноптикум 08.08.2026 18:52 Свет

Вучиќ и Зеленски во Белград: иста европска врата, два различни часовника

Вучиќ не верува во брзо членство на Србија во ЕУ. Зеленски одговара дека Украина, додека е во војна, нема време за скептицизам. Иста европска врата - две различни политички часовници. А на Балканот најпознат останува зборот „блокада“.…

Паноптикум 08.08.2026 19:12 Свет

Тигар и Еуфрат – реките што ја обликуваа цивилизацијата

Пред човекот да изгради големи градови, да запише закон или да ја претвори приказната во книжевност морал да реши едно многу поедноставно прашање: како да живее таму каде што водата не е секогаш достапна. Во пространствата на древна Месопотамија…

Паноптикум 08.08.2026 20:38 Свет

Дрон со експлозив експлодира кај гасовод во Бугарија, нови аларми и во Германија

Дрон со експлозив влезе во бугарскиот воздушен простор од правец на Романија и експлодира само стотина метри во внатрешноста на Бугарија, во близина на Кардам. Нема загинати, повредени ниту оштетена инфраструктура. Неколку дена претходно на…

Паноптикум 08.08.2026 07:00 Спорт

Се случи на денешен ден – 8 август: Мон Блан, Есма Реџепова, Карпалак и олимписки Пекинг

На 8 август бил освоен Мон Блан, во Скопје се родила Есма Реџепова, а светот го добил АСЕАН и правната основа за Нирнбершкиот процес. Истиот датум ги носи оставката на Никсон, трагедијата кај Карпалак и спектакуларното отворање на Пекинг 2008.…

Паноптикум 08.08.2026 08:30 Забава

Дали на бебе што е само на доење му треба вода?

Дали на бебе што е само на доење му треба вода, особено во лето? 👶 Краткиот одговор е: ако е здраво, под шест месеци, добро цица и напредува - не. Мајчиното млеко му обезбедува и храна и течност. Во жешки денови најчесто му треба почесто…

Паноптикум 08.08.2026 08:35 Економија

Карактерот не се добива готов – се гради кога никој не гледа

Карактерот ретко се покажува кога сите гледаат. Повеќе кажуваат малите одлуки што ги носиме без публика, пофалба или награда. Не стануваме она што го ветуваме дека ќе бидеме - туку она што доволно долго го повторуваме. 🧭 Дисциплина,…

Паноптикум 08.08.2026 08:55 Македонија

Карпалак 25 години подоцна – десет имиња, а споменот сè уште чека достоинство

Четврт век од Карпалак. Десет прилепски бранители загинаа на 8. август 2001. година, а нивните имиња и денес ја носат тежината на тој ден. Државното сеќавање не завршува со венец - по 25 години, местото на погибијата сè уште чека достоинствено и…

Паноптикум 08.08.2026 09:25 Вести

Прашање на совеста: постои ли неказниво злосторство во војна?

Војната не ја укинува совеста. Ниту униформата, наредбата или знамето сами по себе можат да ја избришат личната одговорност. Вистинското прашање не е дали во војна има злосторства, туку зошто толку лесно ги оправдуваме кога сторителот е „наш“.…

Паноптикум 08.08.2026 10:24 Сцена

„Вевчани е синоним за Република“ – што стои зад пораката на Силјановска-Давкова

„Вевчани е синоним за Република“ звучи како пригодна реченица - сè додека не се прочита низ историјата на местото каде што е изговорена. Од Вевчанскиот случај до самостојната општина, зад локалниот хумор стои сериозно прашање за односот меѓу…

Паноптикум 08.08.2026 12:00 Економија

CLOVES-синдром: ретката болест што најчесто прво се гледа на телото, а потоа се бара во гените

CLOVES-синдромот е ретка генетска состојба што најчесто се гледа преку прекумерен раст на ткива, васкуларни промени, кожни и скелетни промени. Не е заразна болест и не е родителска вина. Се поврзува со мозаични промени во генот PIK3CA, што значи…

Паноптикум 08.08.2026 11:24 Сцена

Волт Витман – поетот што го прошири „јас“ за да го собере светот

Волт Витман започна со едно огромно „јас“, а се обиде во него да го собере целиот човечки свет. Телото, љубовта, демократијата, војната, осаменоста и ѕвездите кај него стануваат дел од иста песна. Колку различни луѓе навистина можеме да сместиме во…

Паноптикум 08.08.2026 12:09 Балкан

Киев повторно под оган – четири цивилни жртви во новиот руски напад

Киев повторно ја мина ноќта под ракети и дронови. Меѓу загинатите е и тригодишно дете. Додека Зеленски бара поширока поддршка во Белград, недостигот од противвоздушна одбрана во Украина повторно се мери со човечки животи. ⚠️ The post…

Паноптикум 08.08.2026 12:34 Култура

„Силјан Штркот – Кузман Капидан“ од 1945 година достапна бесплатно во Е-библиотеката на Паноптикум

📚 Уште едно вредно дело од македонското книжевно наследство добива нов живот. „Силјан Штркот - Кузман Капидан“ од 1945 година, добиена во соработка со Градската библиотека „Браќа Миладиновци“ - Скопје, од денес е бесплатно достапна за читање…

Паноптикум 08.08.2026 13:00 Свет

Мирисот што го освои светот: како шведската ролна од цимет стана американска слатка опсесија

Што ако најпознатото „американско“ слатко печиво всушност има срце од Шведска? 🤎 Ролните од цимет таму се нарекуваат kanelbullar, се јадат со кафе во прочуената fika-пауза, а на 4 октомври Швеѓаните слават дури и национален Ден на ролната од…

Паноптикум 08.08.2026 13:01 Економија

Грција ги враќа иселениците – лекција за Македонија што не се учи со празни повици

Луѓето не носат животни одлуки само според бруто-плата. Важно е што можат да направат со таа плата, дали ќе имаат сигурност, дали правилата важат еднакво, дали јавните институции функционираат и дали нивните деца ќе имаат причина еден ден повторно…

Паноптикум 08.08.2026 14:43 Свет

Ќе потопат четири баржи за да ја спасат нуклеарката: Романија го пренасочува Дунав кон Чернавода

Четири баржи полни со камен треба намерно да потонат во Дунав за да продолжи да работи нуклеарен реактор. Кога реката е прениска, ни најсложената технологија не е независна од природата. ⚛️ The post Ќе потопат четири баржи за да ја…

Паноптикум 08.08.2026 15:30 Култура

Еден хор носи десетици туристи: Охрид има производ што можеби недоволно го користи

Денес завршува XVI Меѓународен хорски фестивал „Св. Климент Охридски“ во Охрид. Но, вистинското прашање почнува токму по последниот аплауз. Еден хор не носи само музика - носи и туристи, престој, приказна и репутација. 🎶 Охрид веќе има сè:…

Паноптикум 08.08.2026 16:13 Економија

Месото не се проверува со еден притисок: како да препознаете дали е свежо и колку долго се чува

Еден притисок со прст не може да ви каже дали месото е безбедно. Ниту совршената црвена боја е гаранција. Вистинската проверка почнува од температурата, пакувањето и времето на чување. 🥩 The post Месото не се проверува со еден притисок: како…

Паноптикум 08.08.2026 16:30 Свет

Дунав се повлече и откри римски гигант: мостот на Константин Велики повторно излезе на виделина

Дунав се повлече кај бугарското село Гиген - и од водата повторно излегоа темелите на еден од најголемите римски мостови. Мост стар речиси 1.700 години денес го снимаат дронови, но причината што можеме да го видиме е многу помалку романтична:…

Паноптикум 08.08.2026 17:04 Свет

Лична и општествена дисциплина – што правиме кога никој не гледа

Дисциплината најдобро се гледа тогаш кога никој не контролира што правиме. Сакаме уредено општество, но колку често бараме мал исклучок токму за себе? Вистинското прашање е едноставно: што правиме кога можеме да поминеме неказнето? 🧭 The…

Паноптикум 08.08.2026 16:43 Свет

25 години од Карпалак: десет имиња, државни венци и едно незавршено сеќавање

Дваесет и пет години по Карпалак, Македонија повторно ги изговара десетте имиња. Венците се положуваат секој август. Прашањето е што останува кога ќе заминат делегациите и камерите. 🕯️ Карпалак не е само датум - туку обврска…

Паноптикум 08.08.2026 17:28 Спорт

Македонија под топлотен бран – до 40 степени и зголемен здравствен ризик

Температурите повторно се приближуваат до 40 степени, а жештината веќе не е само метеоролошка информација. Неколку едноставни одлуки во најтоплите часови можат да спречат сериозни последици. ☀️ Кои симптоми не треба да ги игнорирате и…

Паноптикум 08.08.2026 17:47 Свет

Историјата не ја пишуваат победниците – ја пишуваат доказите

Победникот може да добие војна, држава, споменик и учебник. Тоа не значи дека ја добил и вистината за минатото. Историјата почнува таму каде што официјалната приказна престанува да биде доволна. 🔎 Кој навистина ја пишува историјата - моќта…